Hỏi đáp về luật lao động số (03)

Trả lời ngắn gọn: Bài viết tổng hợp hỏi – đáp pháp luật lao động: người sử dụng lao động có được giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động không; người lao động có được giao kết hợp đồng với hai công ty cùng lúc không; thời giờ làm thêm tối đa; và quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động. Căn cứ chính: Bộ luật Lao động 2019.

Cơ sở pháp lý

• Bộ luật Lao động 2019 — Điều 17 (hành vi bị nghiêm cấm), Điều 19 (giao kết nhiều hợp đồng lao động), Điều 35 (người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng), Điều 107 (làm thêm giờ);
• Luật Căn cước 2023 (thẻ căn cước thay chứng minh nhân dân).

Người sử dụng lao động có được giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động không?

Không được. Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 nghiêm cấm người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động. Các hành vi bị nghiêm cấm khác bao gồm:

• Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động;
• Buộc người lao động thực hiện hợp đồng lao động để trả nợ cho người sử dụng lao động.

Người sử dụng lao động chỉ được yêu cầu cung cấp bản sao (có đối chiếu bản chính hoặc bản sao chứng thực) để lưu hồ sơ. Vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.

Người lao động có được làm hai công ty cùng một lúc không?

Được. Điều 19 Bộ luật Lao động 2019 cho phép người lao động giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động, nhưng phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các nội dung đã giao kết. Lưu ý:

• Người lao động phải bảo đảm thời giờ làm việc, chất lượng công việc theo từng hợp đồng;
• Khi đồng thời giao kết nhiều hợp đồng lao động thì tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo hợp đồng lao động đầu tiên;
• Không được tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ của người sử dụng lao động này cho người sử dụng lao động khác khi có thỏa thuận bảo mật.

Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động cần báo trước bao lâu?

Theo Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước:

• Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
• Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;
• Ít nhất 03 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn dưới 12 tháng;
• Một số trường hợp đặc biệt (ngành nghề đặc thù, bị ngược đãi, không được trả lương…) được chấm dứt không cần báo trước.

Làm thêm giờ tối đa bao nhiêu giờ?

Số giờ làm thêm của người lao động không quá 40 giờ trong 01 tháng; tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày và không quá 40 giờ trong 01 tháng, 200 giờ trong 01 năm (một số trường hợp đặc thù không quá 300 giờ/năm). Người sử dụng lao động phải được sự đồng ý của người lao động khi tổ chức làm thêm giờ.

Câu hỏi thường gặp

Công ty yêu cầu nộp bản chính bằng tốt nghiệp để “giữ hộ” có hợp pháp không?

Không hợp pháp, dù người lao động tự nguyện giao nộp. Đây là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối; người lao động có quyền yêu cầu trả lại và khiếu nại, tố cáo.

Làm hai công ty thì đóng bảo hiểm thế nào?

Đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên. Bảo hiểm y tế đóng theo hợp đồng có mức tiền lương cao nhất; bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đóng theo từng hợp đồng.

Nghỉ việc không báo trước có được hưởng trợ cấp thôi việc không?

Nếu thuộc trường hợp được chấm dứt không cần báo trước theo luật định thì vẫn được hưởng các quyền lợi theo quy định. Nếu đơn phương chấm dứt trái luật thì không được hưởng trợ cấp thôi việc và phải bồi thường.

Lưu ý khi áp dụng quy định pháp luật hiện hành

Khi cung cấp giấy tờ cho người sử dụng lao động, người lao động chỉ nên giao bản sao; mọi yêu cầu giữ bản chính, đặt cọc tiền đều trái luật. Doanh nghiệp cần rà soát quy trình tuyển dụng, lưu trữ hồ sơ để loại bỏ các yêu cầu trái quy định. Liên hệ luật sư của ANT Legal qua số 0966.475.966 để được tư vấn.

Rủi ro thường gặp cần lưu ý

• Giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ, giấy tờ tùy thân của người lao động;
• Yêu cầu đặt cọc, ký quỹ khi giao kết hợp đồng lao động;
• Tổ chức làm thêm giờ vượt giới hạn luật định;
• Người lao động đơn phương chấm dứt không đúng thời hạn báo trước.

ANT Legal có thể hỗ trợ gì?

ANT Legal tư vấn pháp luật lao động: hợp đồng lao động, nội quy, kỷ luật, chấm dứt hợp đồng, bảo hiểm và giải quyết tranh chấp lao động cho cả doanh nghiệp và người lao động. Để được tư vấn nhanh, Quý khách có thể liên hệ luật sư qua số 0966.475.966.

Bài viết liên quan

• Hỏi đáp về luật lao động số (02)
• Hỏi đáp về luật lao động số (01)
• Người sử dụng lao động giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động có vi phạm pháp luật không?
• Hộ kinh doanh là gì? Các quy định pháp luật mới nhất về hộ kinh doanh
• Trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật đối với công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần