Hỏi đáp về luật lao động số (01)

Trả lời ngắn gọn: Bài viết tổng hợp hỏi – đáp những vấn đề cơ bản nhất của pháp luật lao động: hợp đồng lao động gồm những loại nào; thử việc tối đa bao lâu; tiền lương, kỳ hạn trả lương; thời giờ làm việc, nghỉ ngơi; và các hành vi bị nghiêm cấm trong quan hệ lao động. Căn cứ chính: Bộ luật Lao động 2019 (có hiệu lực từ 01/01/2021).

Cơ sở pháp lý

• Bộ luật Lao động 2019 — Điều 13, 20 (hợp đồng lao động), Điều 24, 25 (thử việc), Điều 94 (kỳ hạn trả lương), Điều 105 (thời giờ làm việc), Điều 111 (nghỉ hằng năm), Điều 17 (hành vi bị nghiêm cấm).

Hợp đồng lao động có những loại nào?

Theo Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động gồm 02 loại:

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn: hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực;
• Hợp đồng lao động xác định thời hạn: thời hạn không quá 36 tháng, kể cả trường hợp ký với người lao động nước ngoài.

Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản (trừ trường hợp giao kết với người giúp việc gia đình hoặc hợp đồng dưới 01 tháng có thể giao kết bằng lời nói). Khi hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì hai bên phải ký hợp đồng mới; nếu là hợp đồng xác định thời hạn thì chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó phải ký hợp đồng không xác định thời hạn.

Thử việc tối đa bao lâu? Lương thử việc bao nhiêu?

• Thời gian thử việc không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp;
• Không quá 60 ngày đối với công việc cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên;
• Không quá 30 ngày đối với công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ;
• Không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.
• Tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó;
• Chỉ được thử việc 01 lần đối với một công việc; không áp dụng thử việc với hợp đồng lao động dưới 01 tháng.

Tiền lương được trả khi nào?

Người lao động hưởng lương theo giờ, ngày, tuần được trả lương sau giờ, ngày, tuần làm việc hoặc do hai bên thỏa thuận nhưng chậm nhất không quá 15 ngày phải được trả một lần. Người lao động hưởng lương theo tháng được trả một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần. Trường hợp bất khả kháng mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả đúng hạn thì được trả chậm không quá 30 ngày và phải trả thêm một khoản tiền ít nhất bằng số tiền chậm trả nhân với lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng.

Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi quy định thế nào?

• Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần; Nhà nước khuyến khích áp dụng 40 giờ/tuần;
• Người lao động làm việc đủ 12 tháng được nghỉ hằng năm hưởng nguyên lương: 12 ngày (điều kiện làm việc bình thường), 14–16 ngày (công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt);
• Nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương theo quy định (Tết Dương lịch, Tết Âm lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4, 01/5, Quốc khánh).

Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong quan hệ lao động?

• Phân biệt đối xử, ngược đãi, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
• Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động; yêu cầu đặt cọc tiền, tài sản;
• Cưỡng ép thực hiện hợp đồng lao động để trả nợ;
• Dụ dỗ, hứa hẹn việc làm để lừa gạt, bóc lột người lao động.

Câu hỏi thường gặp

Hợp đồng lao động có bắt buộc bằng văn bản không?

Có, trừ hai trường hợp được giao kết bằng lời nói: hợp đồng với người giúp việc gia đình và hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

Hết thử việc công ty không ký hợp đồng chính thức thì sao?

Khi kết thúc thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả; nếu đạt yêu cầu thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết, trường hợp thử việc theo hợp đồng thử việc thì giao kết hợp đồng lao động.

Trả lương chậm có bị phạt không?

Có. Trả lương không đúng hạn là vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động; ngoài ra phải trả thêm khoản tiền bù đắp theo quy định khi chậm quá 15 ngày.

Lưu ý khi áp dụng quy định pháp luật hiện hành

Bộ luật Lao động 2019 đã thay đổi căn bản nhiều quy định so với Bộ luật Lao động 2012 (đã hết hiệu lực): chỉ còn 02 loại hợp đồng lao động, bỏ hợp đồng mùa vụ; mở rộng quyền đơn phương chấm dứt của người lao động. Doanh nghiệp còn áp dụng biểu mẫu, nội quy theo luật cũ nên rà soát, cập nhật. Liên hệ luật sư của ANT Legal qua số 0966.475.966 để được tư vấn.

Rủi ro thường gặp cần lưu ý

• Ký hợp đồng xác định thời hạn quá 02 lần liên tiếp;
• Thử việc 02 lần cho cùng một công việc;
• Trả lương thử việc dưới 85% lương chính thức;
• Chậm trả lương, không trả thêm khoản bù đắp khi chậm.

ANT Legal có thể hỗ trợ gì?

ANT Legal tư vấn, soạn thảo hợp đồng lao động, nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể; tư vấn xử lý kỷ luật, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp lao động. Để được tư vấn nhanh, Quý khách có thể liên hệ luật sư qua số 0966.475.966.

Bài viết liên quan

• Hỏi đáp về luật lao động số (02)
• Hỏi đáp về luật lao động số (03)
• Người sử dụng lao động giữ bản chính văn bằng, chứng chỉ của người lao động có vi phạm pháp luật không?
• Hộ kinh doanh là gì? Các quy định pháp luật mới nhất về hộ kinh doanh
• Trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật đối với công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần