Người làm chứng trong vụ việc cạnh tranh có được quyền từ chối ký vào biên bản lấy lời khai hay không?

Người làm chứng trong vụ việc cạnh tranh có quyền từ chối ký vào biên bản lấy lời khai. Khi đó, điều tra viên vụ việc cạnh tranh phải ghi việc từ chối và lý do vào biên bản. Người làm chứng cũng được nghỉ việc trong thời gian được triệu tập và được từ chối khai báo về những nội dung thuộc bí mật được pháp luật bảo vệ.

1. Người làm chứng có được từ chối ký biên bản lấy lời khai không?

Căn cứ khoản 3 và khoản 4 Điều 83 Luật Cạnh tranh 2018 về việc lấy lời khai:

“Điều 83. Lấy lời khai

…

3. Biên bản ghi lời khai phải được người khai tự đọc lại hay nghe đọc lại và ký tên hoặc điểm chỉ vào từng trang. Người khai có quyền yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản ghi lời khai và ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận. Biên bản còn phải có chữ ký của người lấy lời khai, người ghi biên bản vào từng trang.

4. Trường hợp người được lấy lời khai từ chối ký, điểm chỉ vào biên bản, điều tra viên vụ việc cạnh tranh tiến hành lấy lời khai phải ghi vào biên bản và nêu rõ lý do.”

Như vậy, pháp luật không bắt buộc người làm chứng phải ký vào biên bản lấy lời khai. Việc từ chối ký là quyền của người được lấy lời khai; điều tra viên có trách nhiệm ghi nhận việc từ chối cùng lý do vào biên bản để bảo đảm tính khách quan của hồ sơ vụ việc.

2. Việc triệu tập người làm chứng được thực hiện như thế nào?

Theo Điều 84 Luật Cạnh tranh 2018:

– Trong quá trình điều tra, các bên có quyền đề nghị Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh triệu tập người làm chứng; bên đề nghị phải trình bày lý do cần thiết để Cơ quan điều tra quyết định.

– Việc lấy lời khai của người làm chứng phải được lập thành biên bản theo quy định tại Điều 83 của Luật này.

Người biết các tình tiết liên quan đến nội dung vụ việc cạnh tranh có thể được Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh triệu tập tham gia tố tụng với tư cách người làm chứng. Người mất năng lực hành vi dân sự không thể là người làm chứng.

3. Quyền và nghĩa vụ của người làm chứng

Khoản 2 Điều 69 Luật Cạnh tranh 2018 quy định người làm chứng có các quyền và nghĩa vụ sau:

a) Cung cấp toàn bộ tài liệu, giấy tờ, đồ vật mà mình có được liên quan đến việc giải quyết vụ việc cạnh tranh; khai báo trung thực về tất cả những tình tiết có liên quan mà mình biết được;

b) Tham gia phiên điều trần và trình bày trước Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh;

c) Được nghỉ việc trong thời gian Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh triệu tập tham gia phiên điều trần hoặc lấy lời khai nếu làm việc trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp;

d) Được chi trả các khoản chi phí có liên quan theo quy định của pháp luật;

đ) Được từ chối khai báo nếu việc khai báo liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư hoặc việc khai báo có ảnh hưởng xấu, bất lợi cho bên khiếu nại hoặc bên bị điều tra là người có quan hệ thân thích với mình.

4. Nguyên tắc tố tụng cạnh tranh cần biết

Điều 54 Luật Cạnh tranh 2018 quy định các nguyên tắc cơ bản: hoạt động tố tụng cạnh tranh phải tuân theo quy định của Luật Cạnh tranh 2018; cơ quan, người tiến hành và người tham gia tố tụng phải giữ bí mật thông tin liên quan tới vụ việc cạnh tranh, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình tố tụng.