Doanh nghiệp xã hội theo quy định pháp luật hiện hành

Trả lời ngắn gọn: Doanh nghiệp xã hội là doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo Luật Doanh nghiệp, có mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng, và cam kết tái đầu tư ít nhất 51% lợi nhuận hằng năm để thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký. Doanh nghiệp xã hội được nhận tài trợ, viện trợ; khi chấm dứt mục tiêu xã hội phải thông báo và hoàn trả hoặc xử lý phần tài trợ còn lại theo quy định. Căn cứ: Điều 7, 8 Luật Doanh nghiệp 2020 (trong đó Điều 8 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15).

Cơ sở pháp lý

• Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15 — Điều 7, 8 (quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp; doanh nghiệp xã hội);
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp — thủ tục thông báo cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường.

Doanh nghiệp xã hội là gì?

Doanh nghiệp xã hội không phải là một loại hình doanh nghiệp riêng mà là doanh nghiệp (TNHH, cổ phần…) được đăng ký hoạt động theo tiêu chí, mục tiêu xã hội, môi trường. Đặc điểm cốt lõi:

• Mục tiêu: giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng (hỗ trợ người yếu thế, bảo vệ môi trường, phát triển cộng đồng…);
• Cam kết tái đầu tư: sử dụng ít nhất 51% lợi nhuận hằng năm của doanh nghiệp để tái đầu tư thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký;
• Thủ tục: doanh nghiệp thông báo cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường với Phòng Đăng ký kinh doanh để được ghi nhận là doanh nghiệp xã hội.

Quyền và ưu đãi của doanh nghiệp xã hội

• Được nhận tài trợ, viện trợ bằng tiền, tài sản từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường;
• Được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo quy định của pháp luật (tùy lĩnh vực, địa bàn);
• Tên doanh nghiệp được gắn với thương hiệu xã hội, tạo lợi thế về uy tín, huy động nguồn lực cộng đồng;
• Phần lợi nhuận còn lại (tối đa 49%) được phân phối theo quy định của loại hình doanh nghiệp tương ứng.

Nghĩa vụ đặc thù của doanh nghiệp xã hội

• Duy trì mục tiêu xã hội, môi trường đã cam kết trong suốt quá trình hoạt động;
• Tái đầu tư ít nhất 51% lợi nhuận hằng năm cho mục tiêu đã đăng ký; không được phân phối phần lợi nhuận cam kết tái đầu tư;
• Công khai, minh bạch về việc tiếp nhận, sử dụng tài trợ, viện trợ;
• Khi chấm dứt thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường: thông báo với Phòng Đăng ký kinh doanh; số dư tài trợ, viện trợ còn lại phải được chuyển cho doanh nghiệp xã hội khác hoặc xử lý theo quy định, không được chia cho thành viên, cổ đông.

Thủ tục đăng ký doanh nghiệp xã hội

1. Thành lập doanh nghiệp theo loại hình lựa chọn (TNHH, cổ phần…) với mục tiêu xã hội, môi trường ghi trong hồ sơ;
2. Thông báo cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường với Phòng Đăng ký kinh doanh theo mẫu hiện hành;
3. Được ghi nhận tư cách doanh nghiệp xã hội trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp;
4. Định kỳ báo cáo việc thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường theo quy định.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xã hội có phải tổ chức phi lợi nhuận không?

Không hoàn toàn. Doanh nghiệp xã hội vẫn hoạt động kinh doanh có lợi nhuận, nhưng bị ràng buộc bởi cam kết tái đầu tư ít nhất 51% lợi nhuận cho mục tiêu xã hội — khác với doanh nghiệp thông thường được tự do phân phối lợi nhuận.

Ngừng làm doanh nghiệp xã hội có được chia tài sản tài trợ không?

Không. Khi chấm dứt mục tiêu xã hội, phần tài trợ, viện trợ còn lại phải chuyển cho doanh nghiệp xã hội khác hoặc xử lý theo quy định, không được chia cho thành viên, cổ đông.

Doanh nghiệp xã hội có được ưu đãi thuế không?

Việc hưởng ưu đãi thuế phụ thuộc vào lĩnh vực, địa bàn đầu tư và quy định của pháp luật về thuế, đầu tư — không phải mọi doanh nghiệp xã hội đều đương nhiên được ưu đãi thuế. Cần đối chiếu quy định hiện hành cho trường hợp cụ thể.

Lưu ý khi áp dụng quy định pháp luật hiện hành

Mô hình doanh nghiệp xã hội phù hợp với các dự án tạo tác động cộng đồng bền vững, nhưng đi kèm nghĩa vụ công khai, báo cáo và hạn chế phân phối lợi nhuận. Trước khi đăng ký, nên xây dựng phương án tài chính bảo đảm duy trì được cam kết 51%. Liên hệ luật sư của ANT Legal qua số 0966.475.966 để được tư vấn.

Rủi ro thường gặp cần lưu ý

• Đăng ký doanh nghiệp xã hội nhưng không thực hiện cam kết tái đầu tư;
• Sử dụng tài trợ, viện trợ sai mục đích;
• Chấm dứt mục tiêu xã hội nhưng tự ý chia tài sản tài trợ;
• Nhầm lẫn doanh nghiệp xã hội với tổ chức từ thiện, không thực hiện nghĩa vụ thuế, kế toán của doanh nghiệp.

ANT Legal có thể hỗ trợ gì?

ANT Legal tư vấn mô hình doanh nghiệp xã hội, soạn thảo hồ sơ đăng ký, cam kết mục tiêu xã hội; tư vấn tiếp nhận, quản lý tài trợ và tuân thủ nghĩa vụ công khai, báo cáo. Để được tư vấn nhanh, Quý khách có thể liên hệ luật sư qua số 0966.475.966.

Bài viết liên quan

• Quy định về thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam
• Quy định về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam
• Hộ kinh doanh là gì? Các quy định pháp luật mới nhất về hộ kinh doanh
• Những lưu ý pháp lý khi thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam
• Tên doanh nghiệp và những vấn đề pháp lý cần lưu ý