Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội nhanh, dễ dàng, chi tiết tại Việt Nam

Trả lời ngắn gọn: Doanh nghiệp xã hội là doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo Luật Doanh nghiệp, có mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng và sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu đã đăng ký. Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội thực hiện như đăng ký doanh nghiệp thông thường, kèm cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường trong hồ sơ. Bài viết hướng dẫn chi tiết theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi bởi Luật số 76/2025/QH15) và Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Cơ sở pháp lý

• Luật Doanh nghiệp 2020 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15, hiệu lực từ ngày 01/7/2025) — Điều 10 (tiêu chí, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp xã hội);
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp (thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/7/2025);
• Nghị quyết 198/2025/QH15: chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.

Doanh nghiệp xã hội là gì? Tiêu chí xác định

Theo Điều 10 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp xã hội phải đáp ứng đủ các tiêu chí:

1. Là doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp;
2. Mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng;
3. Sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm của doanh nghiệp để tái đầu tư nhằm thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường như đã đăng ký.

Quyền và nghĩa vụ đặc thù của doanh nghiệp xã hội

• Được ghi nhận mục tiêu xã hội, môi trường trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp;
• Chủ sở hữu, người quản lý được tiếp nhận viện trợ, tài trợ (bằng tiền hoặc tài sản) để thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường và không được sử dụng các khoản viện trợ, tài trợ này vào mục đích khác;
• Khi giải thể, phần tài sản còn lại từ các khoản viện trợ, tài trợ được ưu tiên dùng để thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường;
• Phải thông báo cho cơ quan có thẩm quyền khi chấm dứt thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường hoặc không sử dụng lợi nhuận đúng tỷ lệ cam kết;
• Nhà nước khuyến khích, hỗ trợ và có chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp xã hội theo quy định của pháp luật chuyên ngành (thuế, đất đai, tín dụng…) nếu đáp ứng điều kiện.

Thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội

Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp xã hội thực hiện như đăng ký doanh nghiệp thông thường theo loại hình lựa chọn (TNHH, cổ phần…), với thành phần hồ sơ bổ sung:

• Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường (nêu rõ mục tiêu, phương thức thực hiện, tỷ lệ lợi nhuận tái đầu tư);
• Các giấy tờ đăng ký doanh nghiệp theo loại hình tương ứng (giấy đề nghị, Điều lệ, danh sách thành viên/cổ đông, giấy tờ pháp lý…).

Nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính; thời hạn giải quyết 03 ngày làm việc (theo quy định hiện hành tại thời điểm thực hiện) kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Chấm dứt tư cách doanh nghiệp xã hội

Doanh nghiệp xã hội chấm dứt thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường trong các trường hợp: hết thời hạn cam kết; thay đổi mục tiêu hoạt động; không còn đáp ứng tiêu chí (ví dụ không sử dụng đủ 51% lợi nhuận để tái đầu tư). Khi đó doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh và tiếp tục hoạt động như doanh nghiệp thông thường; các ưu đãi đã hưởng có thể bị xem xét lại theo quy định.

Lưu ý về lệ phí môn bài và con dấu

• Lệ phí môn bài: từ ngày 01/01/2026, việc thu, nộp lệ phí môn bài được chấm dứt theo Nghị quyết 198/2025/QH15 — doanh nghiệp xã hội (cũng như mọi doanh nghiệp) không còn phải nộp lệ phí môn bài;
• Con dấu: doanh nghiệp tự quyết định về việc sử dụng con dấu theo quy định của pháp luật hiện hành; không còn thủ tục “công bố mẫu dấu” như trước đây.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp xã hội có được chia lợi nhuận không?

Được, nhưng phải sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận hằng năm để tái đầu tư thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường đã đăng ký; phần còn lại được phân phối theo quy định của Điều lệ và pháp luật.

Chuyển cơ sở bảo trợ xã hội thành doanh nghiệp xã hội được không?

Được. Cơ sở bảo trợ xã hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện có thể chuyển đổi thành doanh nghiệp xã hội theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, với hồ sơ bao gồm quyết định cho phép chuyển đổi của cơ quan có thẩm quyền.

Doanh nghiệp xã hội có được ưu đãi thuế không?

Được hưởng các ưu đãi theo pháp luật chuyên ngành nếu đáp ứng điều kiện (ví dụ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động trong lĩnh vực xã hội hóa). Ưu đãi không tự động áp dụng cho mọi doanh nghiệp xã hội.

Lưu ý khi áp dụng quy định pháp luật hiện hành

Nội dung bài viết thuộc nhóm kiến thức doanh nghiệp và được trình bày theo hướng tham khảo, giúp người đọc hiểu vấn đề pháp lý ở mức tổng quan trước khi đăng ký. Chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp xã hội nằm rải rác ở pháp luật chuyên ngành và có thể thay đổi. Trường hợp cần đánh giá cụ thể, Quý khách nên liên hệ luật sư của ANT Legal qua số 0966.475.966 để được kiểm tra và tư vấn trước khi thực hiện.

Rủi ro thường gặp cần lưu ý

• Áp dụng quy định cũ về lệ phí môn bài, công bố mẫu dấu, thời gian giải quyết 5–7 ngày.
• Không thực hiện đúng cam kết 51% lợi nhuận tái đầu tư.
• Sử dụng viện trợ, tài trợ sai mục đích đã cam kết.

ANT Legal có thể hỗ trợ gì?

ANT Legal tư vấn điều kiện, soạn thảo cam kết mục tiêu xã hội, môi trường và hồ sơ thành lập/chuyển đổi thành doanh nghiệp xã hội; tư vấn chính sách ưu đãi áp dụng được. Để được tư vấn nhanh, Quý khách có thể liên hệ luật sư qua số 0966.475.966.

Bài viết liên quan

• Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam
• Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp
• Nên thành lập công ty hay hộ kinh doanh tại Việt Nam
• Pháp nhân là gì? Tư cách pháp nhân của doanh nghiệp
• Thủ tục tăng vốn điều lệ công ty cổ phần