English
中文Trả lời ngắn gọn: Về mặt dân sự, các bên được tự thỏa thuận lãi suất — kể cả lãi suất 0%. Tuy nhiên, khoản vay giữa công ty tại Việt Nam và công ty mẹ nước ngoài là giao dịch liên kết, phải tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập (arm’s length): lãi suất 0% chỉ an toàn về thuế khi phù hợp với mức lãi suất thị trường trong điều kiện tương đồng; nếu không, cơ quan thuế có thể ấn định thuế (Điều 24 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2026).
Cơ sở pháp lý
- Nghị định 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (Điều 6, 7);
- Thông tư 103/2014/TT-BTC về thuế nhà thầu (khoản 3 Điều 7);
- Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (Điều 24), hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Luật Quản lý thuế 2019.
1. Lãi suất 0% và nguyên tắc giao dịch độc lập
Theo Điều 6 Nghị định 132/2020/NĐ-CP, giao dịch liên kết được phân tích, so sánh theo nguyên tắc bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế: bản chất giao dịch được đối chiếu giữa thỏa thuận bằng văn bản với thực tiễn thực hiện; việc phân tích, so sánh coi trọng bản chất và thực tiễn kinh doanh, rủi ro gánh chịu của các bên hơn là thỏa thuận bằng văn bản.
Dịch vụ liên quan
Tư vấn M&A, chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng dự án
Nếu nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp đang chuẩn bị giao dịch vốn, M&A, chuyển nhượng dự án hoặc tái cấu trúc, ANT Legal có thể hỗ trợ kiểm tra pháp lý và đề xuất cấu trúc giao dịch phù hợp.
Do đó: thỏa thuận lãi suất 0% được tôn trọng về mặt hợp đồng, nhưng về thuế, cơ quan thuế sẽ so sánh với lãi suất của giao dịch độc lập tương đồng. Nếu lãi suất 0% thấp hơn bất thường so với thị trường và làm giảm nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp đối mặt rủi ro bị điều chỉnh, ấn định thuế.
2. Thuế nhà thầu đối với khoản vay nước ngoài
Theo khoản 3 Điều 7 Thông tư 103/2014/TT-BTC, thu nhập từ lãi tiền vay là thu nhập chịu thuế nhà thầu của nhà thầu nước ngoài — bao gồm thu nhập từ các khoản cho vay dưới bất kỳ dạng nào. Trường hợp lãi suất 0% (không phát sinh thu nhập lãi), về nguyên tắc không phát sinh thuế nhà thầu trên phần lãi; nhưng doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế nhà thầu đối với các khoản thu nhập khác (nếu có) và lưu giữ hồ sơ chứng minh tính độc lập của giao dịch.
3. Rủi ro bị ấn định thuế
Theo Điều 24 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026), cơ quan thuế ấn định số thuế phải nộp khi người nộp thuế, đơn cử:
- Mua, bán, trao đổi và hạch toán, kê khai thuế theo giá trị hàng hóa, dịch vụ không đúng với giá thực tế thanh toán hoặc không theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường làm giảm nghĩa vụ nộp thuế;
- Giao dịch không đúng với bản chất kinh tế, không đúng thực tế phát sinh nhằm giảm nghĩa vụ thuế;
- Không tuân thủ quy định về kê khai, xác định giá giao dịch liên kết hoặc không cung cấp thông tin theo quy định.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để khoản vay lãi suất 0% an toàn về thuế?
Chuẩn bị hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (transfer pricing documentation) chứng minh lãi suất phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập: phân tích so sánh với giao dịch độc lập tương đồng, lưu giữ hợp đồng vay, chứng từ giải ngân, mục đích sử dụng vốn.
Vay công ty mẹ nước ngoài có phải đăng ký với Ngân hàng Nhà nước?
Khoản vay trung, dài hạn nước ngoài của doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký khoản vay với Ngân hàng Nhà nước theo quy định về quản lý ngoại hối; vay ngắn hạn thực hiện chế độ báo cáo. Cần kiểm tra quy định hiện hành trước khi giải ngân.
Giao dịch vay vốn với công ty mẹ nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro thuế về lãi suất và giao dịch liên kết. Quý khách nên liên hệ luật sư của ANT Legal để được rà soát và tư vấn trước khi thực hiện.
