Trình bày bảng cân đối kế toán năm của doanh nghiệp như thế nào?

Lưu ý cập nhật: Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 200/2014/TT-BTC đã hết hiệu lực và được thay thế bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Theo đó, báo cáo trước đây gọi là “Bảng cân đối kế toán” nay được đổi tên thành “Báo cáo tình hình tài chính” (mẫu số B01-DN). Các quy định dưới đây được trình bày theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và Luật Kế toán 2015 (được sửa đổi bởi Luật số 56/2024/QH15).

Mục đích của Báo cáo tình hình tài chính?

Báo cáo tình hình tài chính là một báo cáo trong hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp, phản ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.

Theo Điều 14 Thông tư 99/2025/TT-BTC, báo cáo tài chính dùng để cung cấp thông tin về tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và các luồng tiền của doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của chủ sở hữu doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền và nhu cầu của người sử dụng báo cáo tài chính trong việc đưa ra các quyết định kinh tế. Báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin của một doanh nghiệp về:

• Tài sản;
• Nợ phải trả;
• Vốn chủ sở hữu;
• Doanh thu, thu nhập khác, chi phí sản xuất kinh doanh và chi phí khác;
• Lãi, lỗ và phân chia kết quả kinh doanh;
• Các luồng tiền.

Ngoài các thông tin trên, doanh nghiệp còn phải cung cấp các thông tin khác trong “Bản thuyết minh Báo cáo tài chính” nhằm giải trình thêm về các chỉ tiêu đã phản ánh trên các báo cáo tài chính và các chính sách kế toán đã áp dụng để ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, lập và trình bày báo cáo tài chính.

Như vậy, căn cứ vào Báo cáo tình hình tài chính có thể nhận xét, đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp — tương tự vai trò của Bảng cân đối kế toán trước đây.

Hệ thống báo cáo tài chính và mẫu biểu mới từ 01/01/2026

Theo Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC, hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp gồm:

• Báo cáo tình hình tài chính;
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh;
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ;
• Bản thuyết minh Báo cáo tài chính.

Báo cáo tài chính năm đối với doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục gồm: Báo cáo tình hình tài chính mẫu số B01-DN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mẫu số B02-DN, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ mẫu số B03-DN, Bản thuyết minh Báo cáo tài chính mẫu số B09-DN.

Doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục lập báo cáo tài chính năm theo bộ mẫu riêng: B01-DNKLT, B02-DNKLT, B03-DNKLT, B09-DNKLT (hướng dẫn chi tiết tại Điều 24 Thông tư 99/2025/TT-BTC).

Theo khoản 4 Điều 17, những chỉ tiêu không có số liệu được miễn trình bày trên báo cáo tài chính; doanh nghiệp chủ động đánh lại số thứ tự theo nguyên tắc liên tục trong mỗi phần nhưng không được đánh lại “Mã số” chỉ tiêu.

Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính

Đối với doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục, Điều 20 Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định các nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính như sau:

• Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ các quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 — Trình bày Báo cáo tài chính và các Chuẩn mực kế toán Việt Nam khác có liên quan. Các thông tin trọng yếu phải được giải trình để giúp người đọc hiểu đúng thực trạng tình hình tài chính của doanh nghiệp;
• Báo cáo tài chính phải phản ánh đúng bản chất kinh tế của các giao dịch và sự kiện hơn là hình thức pháp lý của các giao dịch và sự kiện đó (tôn trọng bản chất hơn hình thức);
• Tài sản không được ghi nhận cao hơn giá trị có thể thu hồi; nợ phải trả không được ghi nhận thấp hơn nghĩa vụ phải thanh toán.

Phân loại tài sản và nợ phải trả: Tài sản và nợ phải trả trên Báo cáo tình hình tài chính phải được trình bày thành ngắn hạn và dài hạn, các chỉ tiêu được sắp xếp theo tính thanh khoản giảm dần.

• Tài sản ngắn hạn là tài sản thỏa mãn một trong các trường hợp: doanh nghiệp dự kiến thu hồi, bán hay sử dụng trong một chu kỳ kinh doanh thông thường; nắm giữ chủ yếu cho mục đích thương mại; dự kiến thu hồi trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán; hoặc là tiền/tương đương tiền (trừ trường hợp bị cấm trao đổi hoặc không được dùng để thanh toán nghĩa vụ nợ trên 12 tháng). Tài sản không thuộc các trường hợp trên được phân loại là tài sản dài hạn;
• Nợ phải trả ngắn hạn là khoản nợ thỏa mãn một trong các trường hợp: dự kiến thanh toán trong một chu kỳ kinh doanh thông thường; nắm giữ chủ yếu vì mục đích kinh doanh; đến hạn thanh toán trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán; hoặc doanh nghiệp không có quyền từ chối nghĩa vụ thanh toán tại bất kỳ thời điểm nào trong thời hạn từ 12 tháng trở xuống kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán. Khoản nợ không thuộc các trường hợp trên được phân loại là nợ dài hạn. Lưu ý: các khoản nợ phải trả là một phần của vốn lưu động được sử dụng trong chu kỳ kinh doanh thông thường (như phải trả nhà cung cấp, chi phí phải trả nhân viên) phải phân loại là nợ ngắn hạn ngay cả khi nghĩa vụ thanh toán trên 12 tháng kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán.

Khi lập báo cáo tài chính, doanh nghiệp phải tái phân loại tài sản và nợ phải trả dài hạn trong kỳ trước thành ngắn hạn trong kỳ này nếu kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán, các tài sản hoặc nợ phải trả đó thỏa mãn điều kiện là tài sản ngắn hạn hoặc nợ phải trả ngắn hạn, trừ những trường hợp không được tái phân loại theo hướng dẫn tại Thông tư này.

Bù trừ và loại trừ nội bộ: Tài sản và nợ phải trả phải được trình bày riêng biệt. Doanh nghiệp chỉ được bù trừ tài sản và nợ phải trả khi chúng liên quan đến cùng một đối tượng, có vòng quay nhanh, thời gian đáo hạn ngắn, phát sinh từ các giao dịch và sự kiện cùng loại. Trường hợp doanh nghiệp có các đơn vị trực thuộc thì báo cáo tài chính của doanh nghiệp phải tổng hợp cả thông tin tài chính của trụ sở chính và các đơn vị trực thuộc; số dư các khoản mục nội bộ của Báo cáo tình hình tài chính, các khoản doanh thu, chi phí, lãi, lỗ chưa thực hiện phát sinh từ các giao dịch nội bộ đều phải được loại trừ.

Ngoài ra, các khoản mục doanh thu, thu nhập và các chi phí liên quan trực tiếp tới việc tạo ra các khoản doanh thu, thu nhập đó phải được trình bày theo nguyên tắc phù hợp và đảm bảo nguyên tắc thận trọng. Trường hợp phát hiện báo cáo tài chính của các kỳ trước có sai sót trọng yếu thì phải được điều chỉnh hồi tố theo quy định.

Đối với doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục

Doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục vẫn phải lập đầy đủ báo cáo tài chính năm, nhưng sử dụng bộ mẫu riêng: Báo cáo tình hình tài chính mẫu số B01-DNKLT, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mẫu số B02-DNKLT, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ mẫu số B03-DNKLT và Bản thuyết minh Báo cáo tài chính mẫu số B09-DNKLT (theo khoản 2 Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC; hướng dẫn chi tiết tại Điều 24 Thông tư này).

AI Legal Council của ANT Legal rà soát theo quy trình nội bộ 7 bước (đối chiếu pháp luật hiện hành — Thông tư 99/2025/TT-BTC, Luật Kế toán 2015 được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15; Thông tư 200/2014/TT-BTC hết hiệu lực từ 01/01/2026). Đây không phải xác nhận rằng luật sư con người đã duyệt hồ sơ cụ thể của bạn.