Câu hỏi: Nhà nước có chính sách khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật thuế như thế nào? Trả lời ngắn: Pháp luật quản lý thuế ghi nhận nguyên tắc khuyến khích người nộp thuế tự nguyện tuân thủ: tự khai, tự tính, tự nộp thuế; được hướng dẫn, hỗ trợ; được áp dụng các biện pháp khoan hồng khi tự giác khắc phục vi phạm. Từ 01/7/2026, khung pháp lý là Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
1. Nguyên tắc tự nguyện tuân thủ trong quản lý thuế
Pháp luật quản lý thuế được xây dựng trên nguyên tắc: người nộp thuế tự khai, tự tính, tự xác định số thuế phải nộp và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hồ sơ khai thuế. Cơ quan thuế thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra, thanh tra trên cơ sở rủi ro, đồng thời có trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế.
Dịch vụ liên quan
Tư vấn M&A, chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng dự án
Nếu nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp đang chuẩn bị giao dịch vốn, M&A, chuyển nhượng dự án hoặc tái cấu trúc, ANT Legal có thể hỗ trợ kiểm tra pháp lý và đề xuất cấu trúc giao dịch phù hợp.
2. Các cơ chế khuyến khích tuân thủ
- Áp dụng quản lý rủi ro: doanh nghiệp tuân thủ tốt được phân loại rủi ro thấp, giảm tần suất thanh tra, kiểm tra; được ưu tiên giải quyết hoàn thuế, áp dụng các thủ tục thuận lợi;
- Khoan hồng khi tự giác khắc phục: người nộp thuế tự phát hiện, tự giác khai bổ sung, nộp đủ số thuế thiếu trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra được xem xét giảm nhẹ hoặc không bị xử phạt về hành vi khai sai trong một số trường hợp theo quy định;
- Hỗ trợ, đồng hành: cơ quan thuế triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp (đối thoại, tập huấn, hỗ trợ kê khai điện tử) nhằm giảm chi phí tuân thủ;
- Công khai, minh bạch: doanh nghiệp tuân thủ tốt được ghi nhận, tạo thuận lợi trong quan hệ với cơ quan nhà nước, ngân hàng, đối tác.
3. Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ tốt?
- Xây dựng hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ đầy đủ, đúng quy định;
- Kê khai, nộp thuế đúng, đủ, đúng hạn; chủ động rà soát, khai bổ sung khi phát hiện sai sót;
- Rà soát các rủi ro thuế đặc thù: ưu đãi thuế, giao dịch liên kết, chi phí được trừ, thanh toán không dùng tiền mặt;
- Phối hợp, giải trình trung thực khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.
Lưu ý khi áp dụng
Chính sách khuyến khích tuân thủ không đồng nghĩa với việc bỏ qua vi phạm: hành vi trốn thuế, gian lận thuế vẫn bị xử lý nghiêm theo pháp luật, kể cả truy cứu trách nhiệm hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Doanh nghiệp nên thực hiện rà soát tuân thủ thuế định kỳ (tax health-check) để phát hiện sớm rủi ro và tự khắc phục trước khi bị thanh tra, kiểm tra.
ANT Legal có thể hỗ trợ gì?
ANT Legal tư vấn pháp lý về thuế dưới góc độ doanh nghiệp: rà soát tuân thủ thuế, đánh giá rủi ro thuế; tư vấn xử lý khi phát hiện sai sót (khai bổ sung, khắc phục); đại diện giải trình, làm việc với cơ quan thuế trong thanh tra, kiểm tra; tư vấn xử lý vi phạm hành chính về thuế. Quý khách có thể liên hệ luật sư ANT Legal để được tư vấn.
Chủ đề liên quan
- Khai bổ sung hồ sơ khai thuế
- Thanh tra, kiểm tra thuế theo nguyên tắc quản lý rủi ro
- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế
