Người đại diện doanh nghiệp lợi dụng chức vụ vượt quá thẩm quyền có bị xử lý theo quy định pháp luật không?

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp lợi dụng chức vụ, vượt quá thẩm quyền có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, tùy tính chất, mức độ vi phạm.

1. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là ai?

Căn cứ Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật. Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật.

2. Trách nhiệm khi vượt quá thẩm quyền

Căn cứ Điều 13 Luật Doanh nghiệp 2020 (khoản 2 được sửa đổi bởi Luật số 76/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), người đại diện theo pháp luật có trách nhiệm:

• Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;
• Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp; không lạm dụng địa vị, chức vụ để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;
• Chịu trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm các trách nhiệm trên.

3. Các hình thức xử lý

Tùy tính chất, mức độ, người đại diện theo pháp luật vượt quá thẩm quyền có thể:

• Trách nhiệm dân sự: bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp, giao dịch vượt thẩm quyền có thể không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với doanh nghiệp (trừ trường hợp được doanh nghiệp đồng ý hoặc biết mà không phản đối);
• Trách nhiệm hành chính: bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định chuyên ngành;
• Trách nhiệm hình sự: bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi cấu thành tội phạm (ví dụ: tham ô, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản).

Lưu ý khi áp dụng

Luật số 76/2025/QH15 đã mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật (“theo quy định của pháp luật”) thay vì chỉ giới hạn trách nhiệm nội bộ như trước. Doanh nghiệp cần quy định rõ thẩm quyền của từng người đại diện trong Điều lệ công ty.

Rủi ro thường gặp cần lưu ý

• Điều lệ công ty không phân định rõ thẩm quyền giữa các người đại diện;
• Ký kết giao dịch vượt quá phạm vi ủy quyền;
• Không kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi lạm dụng chức vụ.

ANT Legal có thể hỗ trợ gì?

ANT Legal hỗ trợ rà soát Điều lệ công ty, phân định thẩm quyền người đại diện và tư vấn xử lý khi phát sinh vi phạm. Để được tư vấn, Quý khách có thể liên hệ luật sư của ANT Legal.

Bài viết liên quan

• Ai có quyền bổ nhiệm giám đốc công ty cổ phần?
• Vốn điều lệ tối thiểu của công ty TNHH 1 thành viên là bao nhiêu?

Minh bạch nội dung: Bài viết được đội ngũ biên tập pháp lý ANT Legal rà soát, cập nhật theo Luật số 76/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) ngày 28/9/2026. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.