Mô hình tổ chức quản lý của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên theo quy định pháp luật

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên được tổ chức quản lý theo mô hình như thế nào nếu do tổ chức làm chủ sở hữu? Chủ sở hữu công ty thì cần đáp ứng những điều kiện nào?

1. Có phải bất kỳ ai cũng được thành lập và quản lý Doanh nghiệp tại Việt Nam không?

Căn cứ quy định tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 về quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp, như sau:

“1. Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

2. Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:

a) Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;

b) Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức;

c) Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp, công nhân công an trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp hoặc quản lý tại doanh nghiệp nhà nước;

d) Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 88 của Luật này, trừ người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khác;

đ) Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tổ chức không có tư cách pháp nhân;

e) Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; các trường hợp khác theo quy định của Luật Phá sản, Luật Phòng, chống tham nhũng.

Trường hợp Cơ quan đăng ký kinh doanh có yêu cầu, người đăng ký thành lập doanh nghiệp phải nộp Phiếu lý lịch tư pháp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh;

g) Tổ chức là pháp nhân thương mại bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Luật Doanh nghiệp cho phép các cá nhân, tổ chức được quyền thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam, những chủ thể này có quyền tham gia vào các quan hệ pháp luật doanh nghiệp, có những quyền và nghĩa vụ bình đẳng như nhau được ghi nhận trong luật.

Tuy nhiên, không phải bất kỳ ai cũng được thành lập và quản lý Doanh nghiệp tại Việt Nam vì pháp luật cũng hạn chế quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp ở một số trường hợp cụ thể như đã nêu để đảm bảo lợi ích của Doanh nghiệp cũng như các lợi ích khác khi tham gia vào quan hệ pháp luật doanh nghiệp.

2. Chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên cần có những điều kiện gì?

Căn cứ quy định tại khoản 25 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020: “Người thành lập doanh nghiệp là cá nhân, tổ chức thành lập hoặc góp vốn để thành lập doanh nghiệp.”

Tại khoản 24 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020: “Người quản lý doanh nghiệp là người quản lý doanh nghiệp tư nhân và người quản lý công ty, bao gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Chủ tịch Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và cá nhân giữ chức danh quản lý khác theo quy định tại Điều lệ công ty.”

Và tại khoản 1 Điều 74 Luật Doanh nghiệp 2020 thì “Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu (sau đây gọi là chủ sở hữu công ty). Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty.”

Như vậy, chủ sở hữu Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên phải đáp ứng đủ điều kiện đã nêu trên, được quy định tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 về quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp cũng các quy định riêng về Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

3. Mô hình quản lý của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu quy định thế nào?

Tại Điều 79 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định về Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu được tổ chức quản lý và hoạt động theo một trong hai mô hình sau đây:

– Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc;

– Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.

Đối với công ty có chủ sở hữu công ty là doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật doanh nghiệp thì phải thành lập Ban kiểm soát; trường hợp khác do công ty quyết định.

Cơ cấu tổ chức, chế độ làm việc, tiêu chuẩn, điều kiện, miễn nhiệm, bãi nhiệm, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của Ban kiểm soát, Kiểm soát viên thực hiện tương ứng theo quy định của Luật.

Công ty phải có ít nhất một người đại diện theo pháp luật là người giữ một trong các chức danh là Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.

Trường hợp Điều lệ công ty không quy định thì Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty là người đại diện theo pháp luật của công ty. Trường hợp Điều lệ công ty không quy định khác thì cơ cấu tổ chức, hoạt động, chức năng, quyền và nghĩa vụ của Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc thực hiện theo quy định.

Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là tổ chức hay cá nhân thì đều có những quy định khác nhau để phù hợp với từng loại chủ thể. Điều này đáp ứng được nhu cầu của chủ doanh nghiệp vừa đảm bảo được sự vận hành của của tổ chức khi trở thành chủ của một doanh nghiệp. Nhờ vậy mà tổ chức vừa thực hiện được quyền lợi của mình vừa đảm bảo đúng các nguyên tắc của pháp luật.