English
中文Câu hỏi: (1) Công ty vay, mượn tiền của Giám đốc có phải là giao dịch liên kết không? (2) Giao dịch liên kết được quy định như thế nào? (3) Công ty có giao dịch liên kết phải thực hiện nghĩa vụ gì? Trả lời ngắn: Việc xác định có phải giao dịch liên kết hay không phụ thuộc vào việc các bên có “quan hệ liên kết” theo Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP hay không. Trường hợp Giám đốc đồng thời là người góp vốn, nắm quyền kiểm soát công ty thì khoản vay, mượn tiền giữa công ty và Giám đốc thường được xác định là giao dịch liên kết và công ty phải thực hiện nghĩa vụ kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
1. Thế nào là quan hệ liên kết, giao dịch liên kết?
Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết:
Dịch vụ liên quan
Tư vấn pháp lý doanh nghiệp
Nếu doanh nghiệp cần rà soát cơ cấu quản trị, thẩm quyền người quản lý, nghị quyết, điều lệ hoặc rủi ro tranh chấp nội bộ, ANT Legal có thể hỗ trợ đánh giá hồ sơ và đề xuất hướng xử lý phù hợp.
- Quan hệ liên kết: tồn tại khi một bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào bên kia; hoặc các bên cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư của một bên thứ ba. Các trường hợp cụ thể được liệt kê tại Điều 5, bao gồm quan hệ giữa doanh nghiệp với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp và người có liên quan của họ;
- Giao dịch liên kết: là giao dịch mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, cung cấp dịch vụ; vay, cho vay, dịch vụ tài chính, bảo đảm tài chính và các công cụ tài chính khác; mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, chuyển giao, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình — phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết.
2. Công ty vay, mượn tiền của Giám đốc có phải giao dịch liên kết?
Cần phân tích cụ thể từng trường hợp:
- Trường hợp Giám đốc đồng thời là thành viên góp vốn/cổ đông nắm quyền kiểm soát công ty (trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia điều hành, kiểm soát, góp vốn): giữa công ty và Giám đốc tồn tại quan hệ liên kết, khoản vay, mượn tiền là giao dịch liên kết;
- Trường hợp Giám đốc chỉ là người lao động được thuê điều hành, không góp vốn, không nắm quyền kiểm soát và không thuộc các trường hợp quan hệ liên kết tại Điều 5: khoản vay, mượn có thể không bị xác định là giao dịch liên kết — nhưng vẫn phải bảo đảm nguyên tắc giá giao dịch độc lập nếu có dấu hiệu chuyển giá và tuân thủ quy định về giao dịch với người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.
Trên thực tế, Giám đốc công ty TNHH, công ty cổ phần thường đồng thời là thành viên góp vốn hoặc người có liên quan của chủ sở hữu — do đó khoản vay, mượn tiền giữa công ty và Giám đốc trong đa số trường hợp được xác định là giao dịch liên kết.
3. Nghĩa vụ của công ty có giao dịch liên kết
Công ty có giao dịch liên kết phải:
- Kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo phụ lục kèm tờ khai quyết toán thuế TNDN;
- Lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu, Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia — tùy ngưỡng áp dụng) trước thời điểm nộp tờ khai quyết toán;
- Áp dụng nguyên tắc giá giao dịch độc lập: giá của giao dịch liên kết phải tương đương giá của giao dịch độc lập có điều kiện tương đương;
- Lưu giữ, xuất trình hồ sơ khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra; trường hợp không chứng minh được tính độc lập của giá giao dịch, cơ quan thuế có quyền ấn định thuế.
Lưu ý khi áp dụng
Việc xác định quan hệ liên kết trong trường hợp cụ thể (Giám đốc thuê ngoài, Giám đốc là người có liên quan của chủ sở hữu…) cần đối chiếu kỹ từng điểm tại Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Ngoài nghĩa vụ thuế, khoản vay, mượn tiền giữa công ty và Giám đốc còn phải tuân thủ quy định về hợp đồng, giao dịch với người quản lý doanh nghiệp tại Luật Doanh nghiệp 2020 (thẩm quyền chấp thuận, tránh xung đột lợi ích). Khi có giao dịch liên kết phát sinh, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia thuế ngay từ đầu để thiết kế hồ sơ đầy đủ.
ANT Legal có thể hỗ trợ gì?
ANT Legal tư vấn xác định quan hệ liên kết, giao dịch liên kết; rà soát nghĩa vụ kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết; tư vấn tuân thủ quy định về giao dịch với người quản lý doanh nghiệp; hỗ trợ giải trình, làm việc với cơ quan thuế. Quý khách có thể liên hệ luật sư ANT Legal để được tư vấn.
Chủ đề liên quan
- Nguyên tắc giá giao dịch độc lập trong giao dịch liên kết
- Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
- Giao dịch với người có liên quan trong công ty cổ phần
