Câu hỏi: Doanh nghiệp bị cưỡng chế nợ thuế theo trình tự nào và có những biện pháp cưỡng chế nào? Trả lời ngắn: Khi thuộc trường hợp bị cưỡng chế (nợ thuế quá 90 ngày, có hành vi bỏ trốn/tẩu tán tài sản, không chấp hành quyết định xử phạt), cơ quan thuế ban hành quyết định cưỡng chế và áp dụng lần lượt các biện pháp từ trích tiền tài khoản đến kê biên, bán đấu giá tài sản. Khung pháp lý từ 01/7/2026 là Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
1. Căn cứ ban hành quyết định cưỡng chế
Cơ quan thuế chỉ được ban hành quyết định cưỡng chế khi người nộp thuế thuộc trường hợp bị cưỡng chế theo pháp luật quản lý thuế: nợ tiền thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế (hoặc hết thời hạn gia hạn); có hành vi bỏ trốn, tẩu tán tài sản để trốn tránh nghĩa vụ thuế; không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế trong thời hạn quy định.
Dịch vụ liên quan
Tư vấn M&A, chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng dự án
Nếu nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp đang chuẩn bị giao dịch vốn, M&A, chuyển nhượng dự án hoặc tái cấu trúc, ANT Legal có thể hỗ trợ kiểm tra pháp lý và đề xuất cấu trúc giao dịch phù hợp.
Quyết định cưỡng chế phải thể hiện rõ: căn cứ pháp lý, đối tượng bị cưỡng chế, biện pháp cưỡng chế áp dụng, thời hạn thực hiện và quyền khiếu nại của người nộp thuế.
2. Các biện pháp cưỡng chế và thứ tự áp dụng
Các biện pháp cưỡng chế được áp dụng theo thứ tự từ nhẹ đến nặng:
- Trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế tại Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng; yêu cầu phong tỏa tài khoản;
- Khấu trừ một phần tiền lương, thu nhập (đối với cá nhân);
- Thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng;
- Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên;
- Thu tiền, tài sản khác do bên thứ ba đang giữ;
- Thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép thành lập và hoạt động.
Việc chuyển sang biện pháp tiếp theo chỉ thực hiện khi biện pháp trước đó không đủ để thu hồi nợ thuế hoặc không thể áp dụng.
3. Quyền của doanh nghiệp bị cưỡng chế
Doanh nghiệp có quyền: yêu cầu cơ quan thuế giải thích căn cứ cưỡng chế; khiếu nại quyết định cưỡng chế; khởi kiện tại Tòa án nếu cho rằng quyết định trái pháp luật; yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu việc cưỡng chế trái pháp luật gây thiệt hại. Trong quá trình bị cưỡng chế, doanh nghiệp vẫn được nộp đủ số thuế nợ để chấm dứt cưỡng chế.
Lưu ý khi áp dụng
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp bị cưỡng chế do chậm trễ trong việc đối chiếu, xác nhận nợ thuế với cơ quan thuế — việc chủ động rà soát nghĩa vụ thuế, nộp dần hoặc đề nghị gia hạn, khoanh nợ khi đủ điều kiện sẽ giúp tránh bị áp dụng biện pháp mạnh như kê biên tài sản hay thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Khi nhận quyết định cưỡng chế, doanh nghiệp nên kiểm tra ngay tính hợp pháp của quyết định (thẩm quyền, căn cứ, thời hiệu) trước khi chấp hành hoặc khiếu nại.
ANT Legal có thể hỗ trợ gì?
ANT Legal tư vấn xử lý nợ thuế và cưỡng chế thuế: rà soát tính hợp pháp của quyết định cưỡng chế; đàm phán phương án nộp dần với cơ quan thuế; khiếu nại, khởi kiện quyết định cưỡng chế trái pháp luật; tư vấn tuân thủ để phòng ngừa rủi ro. Quý khách có thể liên hệ luật sư ANT Legal để được tư vấn.
Chủ đề liên quan
- Gia hạn nộp thuế, khoanh nợ thuế
- Khiếu nại quyết định hành chính về thuế
- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế
