Trả lời ngắn gọn: Thời hiệu là thời hạn do luật quy định mà khi kết thúc thời hạn đó thì phát sinh hậu quả pháp lý đối với chủ thể (mất quyền khởi kiện, được miễn trừ nghĩa vụ…). Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 149–157) phân biệt thời hiệu hưởng quyền, thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ, thời hiệu khởi kiện và thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân sự — mỗi loại có thời hạn và cách tính riêng.
Cơ sở pháp lý
- Điều 149–157 Bộ luật Dân sự 2015.
Các loại thời hiệu
- Thời hiệu hưởng quyền dân sự: hết thời hiệu thì không còn được hưởng quyền (ví dụ: thời hiệu chiếm hữu);
- Thời hiệu miễn trừ nghĩa vụ dân sự: hết thời hiệu thì được miễn trừ nghĩa vụ;
- Thời hiệu khởi kiện: hết thời hiệu thì mất quyền khởi kiện (ví dụ: tranh chấp hợp đồng — 03 năm);
- Thời hiệu yêu cầu: áp dụng với việc dân sự (ví dụ: yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu).
Cách tính thời hiệu
- Thời hiệu được tính từ thời điểm bắt đầu do luật quy định cho từng loại việc (thường là thời điểm quyền bị xâm phạm hoặc nghĩa vụ đến hạn);
- Tính theo ngày, tháng, năm; ngày bắt đầu không tính vào thời hiệu;
- Nếu ngày kết thúc rơi vào ngày nghỉ, ngày lễ thì thời hiệu kết thúc vào ngày làm việc tiếp theo;
- Thời hiệu không bị gián đoạn vì lý do chủ quan, trừ trường hợp luật có quy định khác (ví dụ: thời hiệu khởi kiện được tính lại khi có sự kiện làm gián đoạn theo quy định).
Trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện
- Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thân không gắn với tài sản;
- Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu (trừ trường hợp luật có quy định khác);
- Tranh chấp về quyền sử dụng đất theo pháp luật đất đai;
- Các trường hợp khác do luật quy định.
Lưu ý thực tiễn
- Tòa án chỉ áp dụng thời hiệu khi có yêu cầu của một bên (trừ trường hợp luật định khác) — cần chủ động viện dẫn;
- Xác định đúng thời điểm bắt đầu tính là mấu chốt thắng — thua trong nhiều vụ tranh chấp;
- Khi sắp hết thời hiệu: có thể thực hiện hành vi làm phát sinh tính lại thời hiệu theo quy định.
Trường hợp cần xác định phương án phù hợp với tình huống cụ thể của mình, Quý khách nên trao đổi trước với luật sư để được rà soát hồ sơ và tư vấn phương án xử lý.
Dịch vụ liên quan
Tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại
Nếu doanh nghiệp đang phát sinh tranh chấp thương mại, ANT Legal có thể hỗ trợ đánh giá chứng cứ, lựa chọn phương án thương lượng, trọng tài hoặc tòa án phù hợp với hồ sơ.
Để được tư vấn nhanh, Quý khách có thể liên hệ luật sư qua số 0966.475.966.
Bài viết liên quan
- Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng
- Thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự
- Khởi kiện dân sự cần chuẩn bị gì?
